Đức Cha Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm sinh ngày 13 tháng 08 năm 1929 tại xứ Điền Hộ,  thuộc Tùng Chính,  Nga Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Trong gia đình có 8 người con, ngài là con thứ hai và là trưởng nam của ông cụ Phêrô Nguyễn Hữu Phương và bà Maria Mađalêna Trần Thị Khiêm.

• 13/08/1940  - 11/ 06/ 1949 : Học Tiểu Chủng Viện Ba Làng.
• 1949 - 1950 : Giúp xứ Đa Minh.
• 1950 - 1951 : Giúp xứ Chính Tòa Thanh Hóa.
• 1951 - 1954 : Học Đại Chủng Viện Xuân Bích Hà Nội.
• 1954 - 1956 : Học Đại Chủng Viện Xuân Bích Vĩnh Long.
• 1956 - 1957 : Học Đại Chủng Viện Xuân Bích tại Thị Nghè.
• 29 - 06 - 1957 : Thụ phong linh mục ngày tại Nhà Thờ Chính Tòa Sài Gòn.
• 1957 - 1959 : Làm việc trong Giáo phận Sài Gòn.
• 1959 - 1960 : Gia nhập Hội Xuân Bích  và đi du học tại Pháp.
• 1960 - 1964 : Du học tại Rôma. Lĩnh bằng cử nhân thần học và  tiến sĩ triết học.
• 1964 - 1966 : Dạy học tại Đại Chủng Viện Xuân Bích Vĩnh Long.
• 1966 - 1975 : Giám Đốc Đại Chủng Viện Xuân Bích Huế.
• 30- 01- 1975: Được Toà Thánh bổ nhiệm làm Giám mục Giáo phận Đà Lạt
• 17 - 03 - 1975: Thụ phong Giám mục tại nhà thờ Chính Tòa Sài Gòn.
• Khẩu hiệu Giám mục : “CHÂN LÝ TRONG YÊU THƯƠNG”.
• 19 - 03 - 1975: Nhận Giáo phận Đà Lạt.
• 23 - 03 - 1994 : Được Toà Thánh bổ nhiệm làm Giám Mục Giáo phận Thanh Hóa.
• 24 - 06 - 1994: Về nhận Giáo Phận Thanh Hóa.
• Nguyên Chủ Tịch Uỷ Ban Phụng Tự của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam 3 khoá : 1986 – 1989 ; 1989 – 1992 ; 1992 – 1995.
• Nguyên Tổng Thư ký Hội Đồng Giám Mục Việt Nam các khoá : 1995-1998 và 1998-2001.
• 
  

Được Chúa gọi về lúc 0 giờ 15 phút, ngày 09 tháng 06 năm 2003, an táng tại Nhà Thờ Chính Tòa Thanh Hóa. Hưởng thọ 74 tuổi; 18 năm linh mục, 28 năm Giám mục trong đó 19 năm làm Giám mục Đà Lạt và 9 năm Giám mục Thanh Hoá. 9 năm coi sóc Thanh Hoá, ngài thực sự đã phục hồi Thanh Hoá. Công lao của ngài đối với Giáo Phận không thể nói hết được.