Phaolô dù là “đứa trẻ sinh non” như ông vẫn khẳng định, nhưng ông cũng là người được Thiên Chúa chọn. Với biến cố tại thàng Đamas, Phaolô nhận lấy danh hiệu “Tông đồ của dân ngoại” (Dt 11, 13). Ông cũng được thông phần các quyền lợi và đặc ân với các tông đồ khác: “… nhận ra ân huệ Thiên Chúa đã ban cho tôi, các ông Giacôbê, Kêpha và Gioan, những người được coi là cột trụ, đã bắt tay tôi và ông Bác-na-bê để tỏ dấu hiệp thông…” (Gl 2,9).

Nhiều người thắc mắc rằng; khi nghe công bố tin mừng, khi đọc thánh kinh, khi học lời Chúa, người ta chỉ nghe và biết đến tin mừng Chúa Giêsu theo thánh Matthêu, Máccô, Luca hoặc Gioan, chứ làm gì có nghe nói đến tin mừng theo thánh Phaolô? Nhưng theo tôi, đó mới là điều lạ và cần chúng ta quan tâm nhiều hơn. Vậy đâu là Tin mừng theo thánh Phaolô? Phải chăng nó có nội dung khác với các tin mừng của bốn thánh sử chúng ta đã biết trên kia?

Đọc đọan trích lá thư thứ nhất gửi tín hữu thành Côrintô của Thánh Phaolô trong thánh lễ Chúa nhật tuần thứ V thường niên năm C hôm nay và nhiều chỗ trong các lá thư khác của ngài, chúng ta sẽ tìm được những chìa khóa để giải quyết vấn đề này.

Trước hết, phải khẳng định rằng : tin mừng thánh Phaolô rao giảng cũng là tin mừng của Chúa Giêsu và các tông đồ khác rao giảng (x. 1Cr 15,11). Nội dung các bài giảng và giáo huấn của Phaolô được nhắc đi nhắc lại xoay quanh cái mà ông gọi là Tin Mừng (x. 1Cr 15, 1).

Phaolô dù là “đứa trẻ sinh non” như ông vẫn khẳng định, nhưng ông cũng là người được Thiên Chúa chọn. Với biến cố tại thàng Đamas, Phaolô nhận lấy danh hiệu “Tông đồ của dân ngoại” (Dt 11, 13). Ông cũng được thông phần các quyền lợi và đặc ân với các tông đồ khác: “… nhận ra ân huệ Thiên Chúa đã ban cho tôi, các ông Giacôbê, Kêpha và Gioan, những người được coi là cột trụ, đã bắt tay tôi và ông Bác-na-bê để tỏ dấu hiệp thông…” (Gl 2,9). Dù muộn màng nhưng Phaolô cũng được lãnh nhận tin mừng của Chúa Giêsu như các tông đồ khác (x. 1Cr 15,3). Như thế, sứ vụ tông đồ của Phaolô cũng đồng thời là “đặc sủng” đối với ông, vì chính Chúa Kitô Phục sinh ủy nhiệm cho ông, và “hợp thể chế”, vì ông nối kết mình vào hàng ngũ các tông đồ.

Phaolô là một con người được dành riêng cho việc loan báo tin mừng: “Tôi là Phaolô, tôi tớ của Đức Giêsu Kitô; tôi được gọi làm Tông đồ, và dành riêng để loan báo Tin Mừng của Thiên Chúa” (Rm 1,1). Và ông nhận mạc khải của Thiên Chúa để trình bày cho dân ngoại (x. Gl 2, 2). Phaolô xả thân làm điều đó vì biết Thiên Chúa là Đấng ông hết lòng thờ phượng phải được người ta nhận biết. Bằng cách loan báo Tin Mừng về Con của Ngài, và chính Ngài làm chứng cho tư cách tông đồ của ông (x. Rm 1,9).

Các hoạt động tông đồ của Phaolô bao gồm trong việc loan báo sứ điệp, trong việc nối kết vào truyền thống và thành lập các giáo đoàn kitô hữu. Nội dung tư tưởng thần học của thánh Phaolô rất phong phú và sâu sắc, nhưng tất cả đều tập trung vào tin mừng ông rao giảng. Tin Mừng của Thánh Phaolô tập trung toàn bộ vào cái chết và phục sinh của Chúa Giêsu (x. 1Cr 2,2; 15,3-4; Gl 3,1). Đây là sứ điệp Kitô giáo căn bản mà Phaolô mạnh dạn công bố cho người Dothái cũng như cho dân ngoại và sứ điệp đã được đón nhận trên toàn thế giới. Cũng như các tông đồ khác, Phaolô công bố một sứ điệp (x. Cv 2,22) và cũng là một Tin Mừng duy nhất: Sự kiện Chết và Sống lại của Đức Kitô. Đó là trái tim của sứ điệp của Phaolô và cũng là tin mừng của ông (x. Rm 2, 16; 16,25; Gl 1,6-9;2,2; Gl 1,16; 2,7-9).

Quả thế, Đức Kitô là trung tâm, là mục đích và là tất cả đối với cuộc đời Kitô hữu chúng ta. Vị tông đồ dân ngoại đã viết những lời thật cảm động như sau: "Không có gì có thể tách tôi ra khỏi lòng yêu mến của Đức Kitô. Dù là gian truân, bĩ cực, đói khát trần truồng, hiểm nguy, gươm giáo….Tôi thâm tín rằng sự chết hay sự sống, dù thiên thần hay thiên phủ, dù hiện tại hay tương lai, dù quyền năng, dù chiều cao hay chiều sâu hay bất cứ tạo vật nào khác, không có gì có thể tách chúng ta ra khỏi lòng yêu mến Thiên Chúa được thể hiện cho chúng ta trong Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta" (x. 2 Tm 4,6-8; Rm 8,18-19.32.33.38.39).

Đàng khác, thánh Phaolô còn quả quyết thêm: chính trong sự vâng lời của đức tin mà Tin mừng được đón nhận và giải cứu chúng ta. Phaolô xác tín rằng Thiên Chúa hoạt động trong lòng tin và lòng mến, và cả lòng tin và lòng mến đều không phải chỉ là những phản ứng của con người nhưng là ơn ban từ Thiên Chúa.

Kiên tâm sống theo tin mừng thì nhất định sẽ được cứu thóat (x. 1Cr 15,2). Theo vị tông đồ dân ngoại: không có một tin mừng nào khác ngoài tin mừng ông đã công bố. Khi ông kêu gọi người Gálát trong ân sủng của Đức Kitô; những kẻ nào rao giảng điều gì khác (không giống như ông) thì hãy bị chúc dữ! Đề tài chính của Phaolô là tin mừng ông đã công bố, ông đã không nhận từ loài người, nhưng qua một mạc khải của Đức Giêsu Kitô (x. Gl 1,12).

Mang thân phận con người yếu đuối, ai cũng cảm thấy sống trọn tin mừng không phải là điều dễ. Nhưng điều mà con người không thể làm được thì Thiên Chúa lại làm được. Chính trong sự bất lực của con người đã làm nổi bật quyền năng của Thiên Chúa. Thiên Chúa có cách của Ngài, Ngài hóan cải con người bằng cách ban ơn thánh của Ngài và khi cần hiện ra với họ.

Bài đọc I, ngôn sứ Isaia đã phát hỏang khi ông được thấy Thiên Chúa nhãn tiền(Is 6, 1-2a.3-8). Cũng vậy, bài phúc âm tường thuật việc Thiên Chúa ra tay làm phép lạ cho các môn đệ bắt được mẻ cá lạ lùng (Lc 5, 1-11). Riêng thánh Phaolô kể lại chi tiết và đầy đủ hơn: Đức Kitô đã hiện ra với ông Kêpha, rồi với Nhóm Mười Hai. Sau đó, Người đã hiện ra với hơn năm trăm anh em một lượt … Sau hết, Người hiện ra với tôi, là kẻ chẳng khác nào một đứa trẻ sinh non”, thánh Phaolô đã viết như thế trong lá thư gởi cho các tín hữu thành Côrintô (1 Cr 15,5-8).

Tuy Phaolô không trông thấy Chúa Giêsu tại thế như các tông đồ đã nhìn thấy, nhưng ông nhìn thấy Đấng Phục sinh cũng chính là Giêsu mà Nhóm Mười hai đã gặp và theo trên các nẻo đường Palestine. Phaolô trông thấy Chúa, Chúa đã hiện ra cho ông. Ngài cũng mặc khải cho tôi (Gl 1,6): mặc khải ghi dấu ấn sự hiện diện của Đức Kitô và qua Đức Kitô đến với dân ngoại.” Thiên Chúa của ánh sáng chiếu soi lòng trí chúng tôi, để tỏ bày cho thiên hạ được biết vinh quang của Thiên Chúa rạng ngời trên gương mặt Đức Kitô (2Cr 4,6). Phải chăng điều này đã khiến ông thốt lên: “Tôi sống, nhưng không phải tôi sống mà chính Chúa Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20).

Thiên Chúa luôn tìm mọi cách đến với con người. Sự mặc khải đối với con người hoàn toàn là ơn của Thiên Chúa, Ngài tự sáng kiến ra để tìm ra ai đó lo công việc cho Ngài. Nhìn lại bản thân, Phaolô cảm nghiệm và nhấn mạnh đến khía cạnh của ân sủng nhiều hơn:“Ngài kêu gọi tôi, do bởi ân sủng Người” (Gl 1,15).… “Tôi có là gì, cũng là nhờ ơn Thiên Chúa (1Cr 15,10)… Thiên Chúa ban cho tôi ân sủng này là loan báo cho các dân ngoại Tin Mừng về sự phong phú khôn lường của Đức Kitô” (Ep 3,8).

Tất cả đã được ban cho Phaolô để trở nên cho muôn dân dấu chỉ của Thiên Chúa giàu lòng Thương Xót mà sáng kiến của Ngài luôn luôn đi trước mọi tìm kiếm của con người. Nơi ông, “kẻ rốt hết”, sự phong phú của ân sủng đã tỏ hiện, từ người bách hại giờ đây trở thành nhân chứng cho Tin mừng. Đối với Phaolô đó là ơn của Thiên Chúa thông qua Đấng Kitô Phục sinh đã hiện ra cho ông. Sứ vụ của Phaolô luôn gắn liền với ơn gọi tông đồ của ông.

Cũng như Phaolô, người Kitô hữu chúng ta được mời gọi “đi đến” với mọi người, tiếp tục được sai đi đến với muôn dân. Chúng ta cũng được kêu gọi bởi ân sủng của Thiên Chúa để nhận biết Đức Kitô và được Người nắm bắt. Chúng ta được gửi đi để loan báo sứ điệp đã lãnh nhận và làm chứng nhân tin mừng cho Đấng Phục sinh, để linh hoạt các cộng đoàn kitô hữu bằng cách trung thành với Thầy: một sự trung tín năng động, sáng tạo, thích nghi với thời đại và văn hóa.

Tóm lại: Chủ đề Lời Chúa của Chúa nhật V thường niên, năm C, giúp chúng ta hiểu thấu đáo, minh bạch rằng: “Không có Chúa, các con không làm gì được”, hoặc như thánh Phaolô: “Tôi có thể làm được mọi sự trong Đấng ban sức mạnh cho tôi”. Vâng, không có Chúa chúng ta chẳng là gì và không thể làm gì được. Dù chúng ta yếu hèn, tội lỗi nhưng với lòng khiêm tốn xin Chúa thứ tha, Ngài sẽ tha thứ tội lỗi cho chúng ta. Lời Chúa sẽ nâng đỡ chúng ta và mọi sự sẽ xẩy ra ngoài sức tưởng tượng của chúng ta.

Trước tin mừng và mệnh lệnh của tin mừng, con người cần phải “hưởng ứng” và dấn thân bằng niềm tin tuyệt đối: Vâng, tôi không hổ thẹn vì Tin Mừng. Quả thế, Tin Mừng là sức mạnh Thiên Chúa dùng để cứu độ bất cứ ai có lòng tin, trước là người Dothái, sau là người Hilạp. Vì trong Tin Mừng sự công chính của Thiên Chúa được mặc khải, nhờ đức tin để đưa đến đức tin, như có lời chép: “Người công chính nhờ đức tin sẽ được sống” (Rm 1,16-17).

Các địch thủ của thánh Phaolô, những người Dothái cực đoan, đã thêm vào sự cần thiết của đức tin, việc cắt bì và giữ một số nghi thức và ngày lễ. Đối với thánh Phaolô, điều đó là không thể hiểu nổi vì Đức Kitô đã mang lại ơn cứu độ bằng cái chết trên thập giá là chính sự lên án của lề luật. Vì thế, ngài nói:“kể cả chúng tôi, hoặc một thiên thần nào từ trời xuống, loan báo cho anh em tin mừng khác với tin mừng chúng tôi đã loan báo cho anh em, thì xin Thiên Chúa loại trừ kẻ ấy đi” (Gl 1,8).

Mai Thi