TGP HÀ NỘI – Vào lúc 10h00 sáng ngày 22 tháng 2 năm 2010, tại Nhà thờ Chính Toà Hà Nội đã diễn ra một Thánh lễ đặc biệt long trọng để tưởng nhớ và cầu nguyện cho Đức Cố Hồng Y Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng, nhân kỷ niệm một năm ngài được gọi về Nhà Cha trên trời.

Thánh lễ do Đức Tổng Giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt chủ sự. Cùng đồng tế với ngài có các vị giám mục từ các giáo phận trong giáo tỉnh Hà nội: Đức Cha Phaolô Maria Cao Đình Thuyên, Đức Cha Giuse Đặng Đức Ngân, Đức Cha Giuse Nguyễn Văn Yến, Đức Cha Cosma Hoàng Văn Đạt, Đức Cha Giuse Hoàng Văn Tiệm, Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, Đức Cha Giuse Vũ Văn Thiên, Đức Cha Antôn Vũ Huy Chương, Đức Cha Lôrensô Chu Văn Minh, và khoảng 150 linh mục của Tổng giáo phận Hà nội, Lạng Sơn, Bắc Ninh. Đông đảo nam nữ tu sỹ, chủng sinh và anh chị em giáo dân trong các giáo phận đã tham dự thánh lễ này.

Một bầu khí trang trọng, sốt sắng nhưng cũng cảm động lan toả khắp không gian và trong lòng mỗi người tham dự thánh lễ. Hôm nay kỷ niệm cách đây đúng 1 năm, vào đúng 10 giờ sáng, vị Cha Chung khả kính của Tổng Giáo phận Hà Nội, cây đại thụ của giáo hội Việt Nam – Đức Hồng Y Phaolô Giuse -  đã rời bỏ cuộc sống dương thế để theo tiếng gọi về nhà Cha trên trời.

Đức cố Hồng Y Phaolô Giuse Phạm Đình TụngTụng sinh ngày 20-5-1919 tại Cầu Mễ, Yên Mô, Ninh Bình, thụ phong linh mục ngày 6-6-1949, làm chánh xứ Hàm Long Hà Nội và Giám đốc chủng viện Gioan. Năm 1963, ngài được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục giáo phận Bắc Ninh. 31 năm sau đó, ngài được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục giáo phận Hà Nội. Ngày 26-11-1994, ngài được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II vinh thăng Hồng Y.

Đức cố Hồng Y Phạm Đình Tụng nguyên là Chủ tịch HĐGM Việt Nam trong hai nhiệm kỳ từ 1995 đến 2001. Ngài cũng từng làm giám quản giáo phận Lạng Sơn, Hải Phòng và Hưng Hóa. Đức Hồng y là vị sáng lập nam tu đoàn Truyền Tin và nữ tu đoàn Truyền Giáo Truyền Tin tại Tổng giáo phận Hà Nội và Bắc Ninh.

Năm 2003, Đức cố Hồng Y nghỉ hưu khi Đức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám quản Tông Tòa Hà Nội. Ngày 19-2-2005, khi đã 86 tuổi, ngài được Tòa Thánh chính thức nhận đơn từ chức Tổng Giám mục Hà Nội sau những năm tháng dài phục vụ giáo hội cách nhiệt thành và trung kiên.

Lúc 5 giờ chiều Chúa nhật ngày 22 tháng 2 năm 2009, các nhà thờ trong tổng giáo phận Hà Nội đã đồng loạt đánh chuông tang. Đức Tổng Giám mục giuse Ngô Quang Kiệt đã làm phép thi hài Đức cố Hồng Y tại Nhà Nguyện tòa Tổng Giám mục. Lúc 7 giờ sáng ngày 23-2 đã có nghi thức tẩm liệm và sau đó lúc 8 giờ có lễ phát tang tại Nhà Thờ Chính Tòa và các tín hữu bắt đầu đến kính viếng linh cữu.

Thánh lễ an táng Đức cố Hồng y đã được cử hành một cách long trọng vào sáng ngày 26 tháng 2 năm 2009 tại quảng trường nhà thờ Chính toà Hà Nội với đông đảo các vị Giám Mục, linh mục và khoảng 2 vạn giáo hữu khắp nơi tham dự, do Đức Hồng y GB. Phạm Minh Mẫn – đặc sứ của Đức Thánh Cha – chủ sự. Linh cữu của ngài được an táng trong cung lòng nhà thờ Chính Toà Hà Nội.

Sự ra đi của Đức cố Hồng y Phaolô Giuse là một sự mất mát lớn lao cho Tổng Giáo phận Hà Nội nói riêng và giáo hội Việt Nam nói chung. Trong dịp lễ an táng Đức cố Hồng y, Đức Thánh Cha Biển Đức XVI đã gửi điện văn chia buồn với Tổng Giáo phận Hà Nội, cách riêng với Đức Tổng Giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt, đồng thời Ngài đã ca ngợi đời sống mục tử của Đức cố Hồng y Phaolô Giuse: "…Tôi cầu xin Chúa là Cha, nguồn mạch mọi tình thương xót, đón nhận vị Mục Tử trổi vượt này vào bên Ngài, trong an bình và ánh sáng nơi Chúa. Đức Cố Hồng Y đã phục vụ Giáo Hội trong những hoàn cảnh khó khăn với lòng can đảm lớn lao và trong niềm quảng đại trung thành với Tòa Thánh Phêrô, xả thân tận tụy rao giảng Tin Mừng…".

Trong buổi tiếp Hội Đồng Giám mục Việtnam Ad limina 2009 vừa qua, Đức Thánh Cha  cũng nhắc lại: “Tôi muốn tưởng nhớ Đức cố Hồng y Phaolô Giuse Phạm Đình Tụng. Cùng với anh em, tôi tạ ơn Chúa vì lòng nhiệt thành mục tử của ngài, đã thể hiện một cách khiêm nhường với tình yêu hiền phụ sâu xa đối với đoàn chiên và tình huynh đệ lớn lao đối với các linh mục”.

Trong suốt 1 năm qua, từ khi Đức cố Hồng Y Phaolô Giuse được Chúa gọi về, mọi thành phần dân Chúa từ khắp nơi trong và ngoài Tổng Giáo phận Hà Nội luôn tưởng nhớ, đồng thời đến kính viếng và cầu nguyện cho Ngài tại phần mộ trong nhà thờ chính tòa Hà nội. Những kỷ niệm và hình ảnh về người Cha thân thương còn đọng lại mãi trong lòng mỗi người.

Mở đầu thánh lễ giỗ 1 năm Đức Cố hồng y hôm nay, Đức Tổng Giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt đã ngỏ lời với cộng đồng dân Chúa: “Cách đây đúng một năm, cũng vào giờ này, Đức cố Hồng y Phaolô Giuse kính mến đã từ giã chúng ta. Vào đúng 10 giờ sáng, sau khi tiếp phái đoàn Tòa Thánh, ngài đã mệt dần và đã được lãnh các Phép sau hết rồi ra đi một cách nhẹ nhàng. Việc Đức cố Hồng y Phaolô Giuse ra đi lại rơi vào đúng ngày lễ kính Tòa Thánh Phêrô. Chắc hẳn, ý Chúa muốn cho ngài trở thành một viên đá làm nền tảng cho giáo hội. Chính vì thế, hôm nay, dâng lễ giỗ đầu của ngài, tất cả các Đức Cha trong giáo tỉnh Hà nội và quý Cha cùng quy tụ về đây. Chúng ta đang xây dựng nên một tình hiệp nhất. Chúng ta đang sống mầu nhiệm hiệp thông trong giáo hội. Đó chính là chúng ta đang có nền tảng vững chắc: Chúa Giêsu Kitô là đá tảng, thánh Phêrô là nền tảng giáo hội, và Đức cố Hồng y Phaolô Giuse cũng trở nên viên đá quan trọng trong nền móng giáo hội, gây dựng nên sự đoàn kết và hiệp nhất trong chúng ta”.

Trong bài giảng lễ, Đức Cha Cosma Hoàng Văn Đạt – Giám mục giáo phận Bắc Ninh – đã chia sẻ với cộng đoàn phụng vụ về tấm gương kiên trung phục vụ Chúa và giáo hội của Đức cố Hồng y Phaolô Giuse: Chúng ta thấy nơi thánh Phêrô sức mạnh của Thiên Chúa trong một con người, và tương tự như thế, chúng ta cũng thấy được phần nào những điều ấy nơi cuộc đời của Đức cố Hồng y Phaolô Giuse. Đức Cha Cosma đã chia sẻ về những dấn thân không mệt mỏi, không ngừng nghỉ của Đức cố Hồng y Phaolô Giuse cho giáo hội, cách riêng trong những năm tháng phục vụ giáo phận Bắc Ninh và cả khi trở nên chủ chăn của Tổng giáo phận Hà nội. “Hình ảnh ngài để lại là: một người Cha thân thiết gần gũi với tất cả các con cái đến với ngài, ngài là một người thầy dạy dỗ tận tụy, ngài là một chứng nhân đức tin giữa bao khó khăn thử thách. Như Phêrô, ngài quả là một mục tử  như lòng Chúa mong ước”.

Kết thúc thánh lễ, Đức Tổng Giuse, quý Đức Cha và quý Cha đã đến niệm hương trước phần mộ của Đức cố Hồng y Phaolô Giuse trong nhà thờ chính tòa Hà nội. Cộng đoàn hiện diện đã dâng lên Chúa những lời kinh nguyện trầm, tha thiết xin Người rủ thương cho Đức cố Hồng y được sớm về hợp đoàn cùng chư thần thánh trên Thiên Quốc, hưởng tôn nhan Chúa muôn đời.

Lạy Chúa là Cha Chí thánh, chúng con xin dâng lời chúc tụng tạ ơn Chúa đã thực hiện những việc kỳ diệu khi làm cho Đức Giêsu Con Chúa sống lại từ cõi chết. Xin Chúa nhận lời chúng con kêu cầu mà ban cho Đức Cố Hồng y Phaolô Giuse được sớm hưởng trọn phúc vinh bên Chúa.

Giuse Trần Ngọc Huấn